ميرزيەيەۆ «گيمندەتىپ ءجۇرىپ،  سول «سويۋزگە» كىرىپ كەتپەسە بولدى!»

/uploads/thumbnail/20181022102711346_small.jpg

سوڭعى ءۇش كۇننەن بەرى رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ وزبەكستانعا ساپارى جايلى بۇكىل ب ا ق پەن ينتەرنەت كوزدەرى جازىپ جاتىر. راسى كەرەك، وزبەكتەر بۇل كەزدەسۋگە بۇرىن-سوڭدى بولماعان دارەجەدە دايىندالدى. باسقا ەمەس، اۋەجايعا پرەزيدەنت ميرزيايەۆتىڭ ءوزى بارىپ ءپۋتيندى  كۇتىپ الدى. ءبىراق ءپۋتيننىڭ مىسى باستى ما، بىلمەيمىن، رەسەيدىڭ ءانۇرانى وينالار ساتتە وزبەك پرەزيدەنتى قولىن كەۋدەسىنە اپارىپ قويدى. ال پۋتين بولسا، ءمىز باقپاي تۇرا بەردى. ءوز ارەكەتىنە ۇيالعان بولۋى كەرەك، سودان كەيىن عانا بارىپ، ميرزيەيەۆ قولىن تومەن ءتۇسىردى.

 Aidos Sarym ءوزىنىڭ  فەيسبۋكتەگى الەۋمەتتىك پاراقشاسىندا وسىعان قاتىستى بىلاي دەپ جازدى:

...اۋرۋ قالسا دا، ادەت قالمايدى دەگەن وسى-اۋ!
كەشە ءپۋتيندى قارسى الىپ جاتقان كەزدە "سويۋيۋيۋز نەرۋشييمىي..." دەپ گيمندەتىپ جاتقان ساتتە، مىرزيەيەۆ اۆتوماتتى تۇردە قولىن جۇرەگىنە قويىپ جاتىر. سوسىن «وسى تىرلىگىم ارتىق بولىپ كەتكەن جوق پا؟» دەگەندەي قارنىن سيپاعانداي قولىن تۇسىرە سالدى. 
ساسىپ قالعان سياقتى، اعايىن اعامىز.

...
«گيمندەتىپ» ءجۇرىپ، سول «سويۋزگە» كىرىپ كەتپەسە بولدى!»

 ءپۋتيننىڭ ءپاتۋاسى 20 كەلىسىم  جانە 2 ميلليارد دوللار

 ساپار بارىسىندا 20 كەلىسىمگە، قارجىلاي ايتقاندا، 2 ميلليارد دوللار تۇراتىن ساۋدا-ەكونوميكالىق ينۆەستيسيالىق قۇجاتتارعا قول قويىلدى. تاياۋداعى ۋاقىتتا ورىستار وزبەك ەكونوميكاسىنا  وسىنشاما قارجى قۇياتىن بولدى. ەندى مىڭداعان وزبەك تالاپكەرلەرى رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيدى. ساپار بارىسىندا ساراپشىلاردىڭ ەڭ نازارىن اۋدارعان جوبا ورىستار وزبەك جەرىندە اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالادى. اتالعان كەلىسىمنىڭ ىشىندەگى ەڭ ءىرىسى دە وسى بولىپ وتىر. 2028 جىلعا دەيىن سالىناتىن بۇل ەڭ ءىرى ينۆەستيسيالىق جوبانىڭ تيىمدىلىگى مىنادا: اتالعان ستانسا ىسكە اساتىن بولسا، وزبەكستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق سالاسى داميدى، سىرتقى ەلدەرگە قۋات كوزدەرىن ەكسپورتتايتىن بولادى.

 وزبەكتەر قازاق بيلىگىنىڭ الدىن وراپ كەتتى

 بۇل ورايدا وزبەك بيلىگى رەسەيمەن مامىلەگە كەلۋ  ارقىلى قازاقستاننىڭ الدىن وراپ كەتەيىن دەپ تۇر. ال ءبىزدىڭ بيلىك «ارمانداپ» وتىرعان رەسەيلىكتەرمەن اەس سالۋ جوباسى ءالى قولعا الىنعان جوق. قازاق بيلىگى ەلدە اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋدى 2013 جىلى باستاپ كوتەرىپ كەلەدى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت نازاربايەۆ ارنايى  تاپسىرما بەرگەنى دە  بەلگىلى. ءتىپتى سول كەزدەگى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ۆلاديمير شكولنيك اەس اقتاۋ قالاسىنىڭ توڭىرەگىنەن، شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كۋرچاتوۆ قالاسىنان نەمەسە بالحاش كولىندەگى ۇلكەن پوسەلكەسىنىڭ ماڭايىنان سالىناتىنىن دا ايتقان. الايدا مۇنىڭ بارلىعى دا وسى كۇنگە دەيىن قاعاز جۇزىندە قالىپ كەلەدى. مۇنىڭ سەبەبى نەدە؟ وزبەكستان عىلىم اكادەمياسى تاريح ينستيتۋتىنىڭ قازىرگى زامان تاريحى جانە حالىقارالىق زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى راۆشان نازاروۆتىڭ ايتۋىنشا، «مۇنىڭ ەكى سەبەبى بار. بىرىنشىدەن، قازاقستاندىق شەنەۋنىكتەردىڭ ەنەرگەتيكالىق پروبلەمالاردى شەشۋدەگى بەلسەندىلىگى تومەن. ەكىنشىدەن، وسى ۋاقىتقا دەيىن  سەمەي، كاپۋستين يار، ەمبى، سارىشاعان پوليگوندارىنىڭ زاردابىن تارتىپ كەلگەن قازاقستاندىقتاردا  اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا  قاتىستى قاتتى الاڭداۋشىلىق بار. سوندىقتان دا قازاقستاندا بۇل جوبا قاعازباستى كۇيىندە قالىپ وتىر. رەسەيلىكتەردىڭ وزبەك جەرىندە اەس سالۋعا قاتىستى اڭگىمەسىنەن كەيىن قازاقستاندا دا بەلسەندىلىك پايدا بولۋى مۇمكىن».

♦ميرزيەيەۆتىڭ اقش-قا ساپارى: ترامپ وزبەك باسشىسىنا قانداي ۋادە بەردى؟

 

قاتىستى ماقالالار